Emin Borazan
Büyükşehir Olmak, Ödül mü, Yoksa Ceza mı?
21 Şubat 2016 Pazar 10:50:19
Bu Yazı 467 defa okundu.

2014 yılında Büyükşehir Belediyesi olduktan sonra Tekirdağ’da başlayan tartışma hala sürüyor. Bir taraftan kalkınma ve büyüme için Büyükşehir’in önemine vurgu yapılırken, diğer taraftan Büyükşehir sınırları içinde ve özellikle de köylerde yaşayan vatandaşlara getireceği ağır vergi yükünün 2019’da nasıl bir tepki doğuracağı da merak ediliyor.

Büyükşehir Avantaj mı  Yoksa Dezavantaj mı?

Şimdi kafalardaki soru bu. İnsanlar bunun doğrusunun ne olduğunu merak ediyor. 

Bir görüşe göre Büyükşehir Belediyesi’nin İlçe Belediyelerinin gelirlerinin büyük bir kısmına sahip olduğu ve ilçe belediyelerinin bu nedenle bütçelerini planlamakta zorlandığı savunuluyor. Bu tezi savunanlar genelde şu anda ilçe belediyelerini yöneten seçilmişler oluyor. Onlara göre Büyükşehir olduktan sonra ilçe belediyelerinin eli kolu kesildi. Gelirler yarı yarıya düştü.  Onlara göre dezavantajlar bununla da sınırlı değil. Büyükşehir sınırları içinde yaşayanların yüksek vergi ödemeleriyle karşı karşıya kaldığına vurgu yapılırken, elektrikten, suya, emlak vergisinden, gelir vergisine kadar birçok kalemde farklı vergi ve harçların vatandaşa yüklendiği savunuluyor.

Büyükşehir’le birlikte köylerin tüzel kişiliğinin sona erip mahalleye dönüştüğünü hepimiz biliyoruz. Köy ve belde tüzel kişiliklerinin mülkiyetlerinde bulunan taşınmazların, yıllardır tarıma yönelik kullandıkları meraların, Büyükşehir Belediyesi mülkiyetine geçmesi de eleştirilen konuların başında geliyor.

Ayrıca köylerde yaşayanlar, şu ana kadar tanışmadıkları; ilan ve reklam vergisi, işgal harcı, muayene ve ruhsat harcı, yol harcamalarına katılma payı, yangın sigortası vergisi, tellallık harcı, tatil günlerinde çalışma ruhsatı harcı, işyeri açma izni harcı, bina inşaat harcı ve imar ile ilgili harçlar, elektrik ve su tüketim vergisi, çevre temizlik vergisi gibi çok sayıda vergi ve harçla 2019 yılında tanışacaklar. Çünkü, mahalleye dönüşecek köylerden alınacak olan vergi, harç ve katılım payları 5 yıl süreyle alınmıyor. 2019’da bu süre bitiyor.

Tam Tersini Savunanlara Gelince

Diğer bir görüşe göre de Büyükşehir olduktan sonra, kalkınma ve büyüme daha hızlı ve büyük olacak. Çünkü Büyükşehir Belediyeleri genel bütçe vergi gelirlerinden aldıkları paya ilaveten büyükşehir belediye sınırları içinde yapılan genel bütçe vergi gelirleri tahsilâtı toplamından %6 pay alıyor. Normal il belediyeleri ise sadece %2.85 pay alabiliyor. Ayrıca 5779 sayılı yeni yasa ile özel iletişim vergisi ve özel tüketim vergisi de genel bütçe vergi gelirleri toplamına dahil edilince Büyükşehir Belediyelerinin kasasına oldukça ciddi bir vergi payı girmiş oluyor.

Bu durum yeni büyükşehir olan il belediyelerinin önemini ve sahip olacağı kaynakları daha da artırmaktadır. Çünkü çok küçük olan ve personel maaşlarını bile ödemekte zorlanan belediyelere aktarılan kaynaklar büyükşehir belediyesi bütçesinde toplanıyor. Tüm il sınırları büyükşehir belediye sınırı kabul edileceğinden, tüm ilde toplanan vergi gelirleri üzerinden %6'lık pay alınmaktadır. 2013 yılından itibaren özel tüketim vergisi ve özel iletişim vergisi üzerinden de Büyükşehir belediyelerine %6 pay aktarılıyor.

Büyükşehir belediye sınırları içerisinde tahsil edilen genel bütçe vergi gelirleri tahsilatının % 6'sının Büyükşehir belediyelerine verildiğini söylemiştik. Ayrılan tutarın % 60' ı doğrudan ilgili büyükşehir belediyesine aktarılırken, kalan % 40'ın % 70'i nüfusa göre, % 30'u ise yüzölçümüne göre İlçe belediyeleri arasında paylaştırılmaktadır.

Hal böyle olunca Büyükşehir iyi bir şey mi, yoksa kötü bir şey mi? Varın kararı siz verin…

Saygılarımla

Emin Borazan

Haftaya farklı bir konuyla görüşmek üzere…

Tüm hakları saklıdır, Sitemizin tasarımı ve içeriği T.C. yasalarınca tescil ile korunmaktadır

Copyrights 2013 @ Malkaram Şehir Portalı