Yılmaz Dalgıç
Başkanlık Sistemi Nedir? Ne Değildir? 
31 Mayıs 2016 Salı 14:37:31
Bu Yazı 590 defa okundu.

‘’Devletler İnsanlar gibidirler, Doğarlar, Büyürler, Yaşlanırlar ve ölürler ‘’ İbnu Haldun  meşhur eseri Mukaddimede devletin tanımını bu şekilde yapmış,
Değerli dostlar ;  2200 yıllık devlet geleneğinden gelen Türk milleti tarih boyunca 16 büyük devlet kurmuş 93. Yılına girdiğimiz Cumhuriyetimizle geleneğimiz   Devlet-i Ebed Müddet  (Sonsuza kadar sürecek devlet) anlayışla devam etmektedir.
Devletin devamlılığı esasında; tıkanan sistemin devlet yapısının devam ettirilmesinde birinci kural yenilenmektir.
Türkiye küresel bir aktör olmaya başlayıp içerde ve dışarda söz sahibi olması  gezi ile başlayan  FETÖ/PKK/DEAŞ gibi içerden Türkiye’yi sıkıştırmaya çalışan dışarıdan ise Atlantik ittifakı/ Avrupa birliği gibi küresel ölçekte dışardan Türkiye’ye hiza vermeye çalışanlar AK partinin Başbakanlık sistemine geçişi ile oyunları bozulacak.
Türkiye de Başkanlık tartışmalarını başlatan 12 Eylül sonrasında ise hız kazandıran sistem değişikliği talebiyle Cumhurbaşkanı Özal olmuştur. 1990’ların sonuna doğru da Demirel bu tartışmaları devam ettirmiştir. 2002 sonrasında ise özellikle Ak parti Kurmayları Anayasa Profesörü Burhan Kuzu, Meclis Başkanlığı ve Bakanlık yapmış olan Cemil Çiçek tarafından bu söylem devam ettirilmiştir. Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan başkanlık sistemine geçisin olmazsa olmazımız olduğunu artık talep etmektedir.

Başkanlık Sitemi Nedir? ne Değildir?

Mevcut durumdaki parlamenter sistem Mecliste seçilen partilerin çoğunluğuna göre hem Meclis çalışmalarını yasaları yapmayı hem de yürütmeyi hükümeti kurmayı Başbakan ve bakanların atanma işlemlerini bünyesinde barındırmakta, Değişen meclis aritmetiği koalisyon krizlerini veya seçilen hükümetlerin iş yapmalarını engellemektedir.1993 -2002 yılları arasında koalisyon hükümetleriyle yönetilen ve o dönemde yaşanan sıkıntılar herkesçe malumdur.
Mevcut Parlamenter sistemde birden fazla parti meclistedir ve hükûmetin koalisyon kurulmaya zorlandığı durumlarda hükûmeti oluşturan herhangi bir parti koalisyonu her an terk etmekle tehdit edilebilir.

Bu sıkıntılardan kurtulmak için önerilen yeni hükümet sistemi ise başkanlık sistemidir.
Başkanlık sisteminin özellikleri kısaca şu şekilde sıralanabilir.
Dünyanın gelişmiş ülkelerine şöyle bir bakıldığında başkanlık sistemiyle yönetildiklerini göreceğiz.
*Resmi adı Cumhuriyetle biten ülkerde Cumhurbaşkanı (Kuzey Kore Cumhurbaşkanı) Amerika gibi Federasyon olan ülkerler’de ise Hükümetin başında bulunanlara Başkan denilmektedir.
*Başkanlık Sisteminde Yürütme( Hükümet) organı tek kişiliktir.(mevcut sistemde Cumhurbaşkanı, Başbakan, bakanlar )
*Başkan direkt olarak halk tarafından seçilir. (2014 yılı Cumhurbaşkanlığı seçimi halk tarafından seçilmiştir)
*Yaşama (Meclis) ve Yürütme (Hükümet) güçleri birbirinden ayrıldığı sistemlerdir. –Yasama Yürütmeyi, Yürütme Yasamayı feshedemez.
*Aynı kişi hem Yasamada (Mecliste) hem Yürütmede (Hükümette) görev alamaz.
Meclis ve hükümet birbirinden bağımsız olarak görevde kalırlar. Bunun anlamı şudur: Hükümet Meclis’in içinden çıkmadığı ve halk tarafından doğrudan seçildiği için meclise karşı siyasi bir sorumluluğu yoktur. Meclis hükümeti feshedemez.
*Hükümet aynı seçim dönemi içerisinde hiçbir kuruma ya da kişiye karşı sorumlu değildir. Aynı şekilde, hükümet de meclisin görevine son verme yetkisi yoktur.
*Halk Yasamayı (Meclisi) ve Yürütmeyi (Hükümeti) ayrı ayrı seçme hakkına sahiptir.
*Meclis ve hükümet birbirinden bağımsız olsalar da yönetim işlevini yerine getirebilmek için birbirlerinin işbirliğine ihtiyaç duyarlar
*Sabit bir görev süresi olan Devlet Başkanı her an değişebilecek bir başbakana kıyasla daha istikrarlı bir ortam temin edebilir.
*Başkan yasa yapamaz. Yasaları Meclis çıkarır. Yapılan Yasaları Başkanın veto etme hakkı vardır, lakin Meclis nitelikli çoğunlukla vetoyu geri çevirebilir
*Yürütme organı (hükümet) kendi içerisinde bölünmemiştir. Halk tarafından doğrudan seçilen tek bir kişi tarafından oluşur. Bu kişi de yönetim sistemine ismini veren başkandır/cumhurbaşkanıdır.

Türkiye gibi etnik, sınıfsal ve mezhepsel farklılıkların fazla olduğu ülkelerde koalisyonların olmaya devam edeceği, bundan dolayı da başkanlık sistemine geçilmesi gerekmektedir. Aynı ve birbirine yakın  bir toplum yapısına sahip olan Almanya veya Fransa gibi ülkelerde başarıya ulaşmış parlamenter sistemden ziyade, farklı ırkları bir arada tutan 'ABD  Modelinin' uygulanması demokratikleşme açısından uygun olacağı kanısındayım.
Türkiye de darbelere neden olan hükümet kuramama ve/veya meclis tıkanıklığına güçlü bir yürütme ve yenilenecek olan dar bölgeli seçim sistemiyle veya ikili parti sistemlerine geçişlerle anti- demokratik hareketler de önlenmiş olacaktır
Şunu unutmamak gerekir ki Başkanlık sisteminin ülkemizde başarılı olmasının yolu parti sisteminin , seçim sisteminin ve başkanın sahip olacağı anayasal yetkilerin belirleneceği özgürlükçü, herkesi ve her kesimi kapsayan Yeni Türkiyeyi gelişmiş ülkeler ligine taşıyacak yeni anayasa ile olacaktır.
Selam ve dua ile..

Tüm hakları saklıdır, Sitemizin tasarımı ve içeriği T.C. yasalarınca tescil ile korunmaktadır

Copyrights 2013 @ Malkaram Şehir Portalı